Jeśli planujesz urlop na wyspie Hvar i zastanawiasz się, gdzie najlepiej zatrzymać się na nocleg, jedno pytanie powraca niczym letni wiatr znad Adriatyku: Hvar czy Stari Grad? Obie miejscowości mają niepowtarzalny klimat, każda przyciąga innego rodzaju turystów, a decyzja, którą wybierzesz jako wakacyjną bazę, może zadecydować o tym, jak będzie wyglądał cały twój wypoczynek. W tym artykule przyjrzymy się z bliska obu miastom, ich atrakcjom, ofertom noclegowym i plażom. Czy warto postawić na prestiżowy, gwarny Hvar, uznawany za chorwackie Saint-Tropez? A może lepiej wybrać spokojniejszy, historyczny Stari Grad, który oferuje autentyczny klimat dalmatyńskiej prowincji i bliskość natury?
W naszym przewodniku znajdziesz porównanie, które pomoże Ci dokonać najlepszego wyboru. Niezależnie od tego, czy szukasz gwaru i luksusu, czy ciszy i tradycji, jedno jest pewne – plaże na Hvarze i uroki Stari Gradu na pewno Cię zachwycą.
- Choć Hvar i Stari Grad dzieli zaledwie kilkanaście kilometrów, oferują zupełnie odmienne oblicza tej samej dalmatyńskiej rzeczywistości.
- Hvar – elegancki, głośny, żyjący do późnej nocy. Od lat przyciąga celebrytów, wielbicieli luksusu i amatorów imprez z widokiem na Adriatyk.
- Stari Grad – spokojny, zielony i kameralny. To najstarsze miasto na wyspie, z korzeniami sięgającymi IV wieku p.n.e. i sercem bijącym w rytm lawendowych pól.
- Kontrast między tymi dwoma miejscami to nie wada, lecz atut – bo dzięki temu wyspa Hvar spełnia marzenia zarówno tych, którzy szukają nocnego życia, jak i tych, którzy pragną wyciszenia.
- Decyzja między Hvarem a Stari Gradem to pytanie o styl podróżowania: bardziej glamour czy bardziej autentycznie? Z kieliszkiem prosecco czy z lokalnym winem w cieniu stuletniej figi?
W artykule porównamy wszystko, co najważniejsze: atrakcje, plaże, ceny, noclegi, a także podpowiemy, które miasto wybrać, gdy podróżujesz z dziećmi.
Stari Grad – atrakcje
Stari Grad zachwyca ciszą, spokojem i aurą, której próżno szukać w zatłoczonych kurortach. Tutaj także czas płynie wolniej, a historia zdaje się mówić do turystów z każdego kamiennego zaułka.
Muzeum Miasta Stari Grad
To instytucja kultury, która mieści się w XVIII-wiecznym Pałacu Biankini, tuż obok nabrzeża. Wnętrze budynku zachwyca barokową architekturą i kamiennymi zdobieniami, ale najważniejsze jest to, co znajduje się w środku. Eksponaty prezentują także historię miasta od czasów starożytnych, przez epokę renesansu, aż po XIX wiek. Znajdują się tu m.in. greckie amfory, stare mapy, dokumenty z czasów dominacji weneckiej oraz tradycyjne stroje oraz narzędzia.
Pałac Tvrdalj Petara Hektorovića
Z pewnością jest to niezwykły pałac. Petar Hektorović, poeta renesansowy i intelektualista, stworzył tu nie tylko rezydencję, ale także schronienie dla ludzi i zwierząt. Jego dziedziniec zdobią równiez sentencje łacińskie, a centralny basen z rybami przypomina o szacunku do natury. Tvrdalj to także miejsce, które łączy ducha literatury i architektury z filozoficzną głębią.
Pałac Biankini
To reprezentacyjna rezydencja z XVIII wieku, należąca niegdyś do włoskiej rodziny Biankini. Obiekt jest także przykładem miejskiej architektury barokowej i został zaadaptowany na potrzeby Muzeum Miejskiego. W jego wnętrzach zachowano dodatkowo oryginalne podziały pomieszczeń i stylowe detale. Natomiast z tarasu rozpościera się widok na port i historyczne centrum miasta.
Kościoły: św. Rocha, św. Stefana i św. Łucji
Stari Grad to miasto kościołów i kaplic, które tworzą niepowtarzalny krajobraz duchowy. Kościół św. Jana to romańska perełka z XII wieku, natomiast kościół św. Rocha z XVII wieku słynie z barokowego ołtarza. Kościół św. Stefana to największa świątynia w mieście, natomiast kościół św. Mikołaja pełni funkcję kaplicy marynarzy. Z kolei, kościół św. Łucji skrywa gotyckie detale i zachwyca ascetyczną formą.
Klasztor Dominikanów
Usytuowany tuż przy morzu, klasztor ten, stanowi jedno z najbardziej charakterystycznych miejsc Stari Gradu. Jego mury chroniły mieszkańców podczas najazdów, natomiast dzisiaj dają schronienie turystom szukającym kontemplacji. Dziedziniec porośnięty cyprysami i rozmarynem prowadzi do biblioteki i muzeum, gdzie znajdują się zabytkowe manuskrypty.
Wzgórze Glavica
Znajdujące się na obrzeżach miasta, wzgórze to oferuje panoramiczny widok na cały Stari Grad oraz otaczające go pola i morze. To także idealne miejsce na piknik lub zachód słońca. Wędrówka na szczyt nie jest wymagająca, natomiast nagroda w postaci widoków absolutnie tego warta.
Starogradsko Polje
Z pewnością jest to jedno z najcenniejszych dziedzictw rolniczych Europy Południowej. Łacińskie Chora Pharou to system rolniczy zaprojektowany przez Greków, który funkcjonuje do dziś. Sieć murów z kamieni, podziały działek i sposób nawadniania zostały niemal niezmienione od czasów antycznych. Obszar został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO i stanowi wyjątkowy zabytek kultury agrarnej.
Hvar – atrakcje
Miasto Hvar to z pewnością najpopularniejsza miejscowość wśród dalmatyńskich kurortów. Eleganckie, pełne życia i zabytków, przyciąga turystów z całego świata nie tylko za sprawą słońca i morza, ale również bogactwa kulturowego i historycznego.
Forteca Španjola (Tvrdava Fortica)
Położona na wzgórzu twierdza Fortica góruje nad miastem i portem. Zbudowali ją Wenecjanie w XVI wieku, pierwotnie w miejscu wcześniejszego, bizantyjskiego fortu. Z jej murów rozpościera się widok na czerwone dachy Hvaru oraz błękit Adriatyku, przecięty zielonymi wysepkami Pakleni Otoci. Wewnątrz można zobaczyć historyczne eksponaty, cysterny i podziemne cele. Miejsce idealne na zdjęcia i chwile zadumy nad historią wyspy.
Plac św. Szczepana i katedra
Z pewnością jest to największy plac na wyspie Hvar i jeden z największych w całej Dalmacji. Otoczony eleganckimi kamienicami i kawiarniami, stanowi serce towarzyskiego życia Hvaru. W jego centralnej części znajduje się katedra św. Szczepana – imponująca budowla z elementami renesansu i baroku, ze smukłą dzwonnicą i bogato zdobionym wnętrzem. Plac żyje od świtu do późnej nocy – to tutaj spotykają się mieszkańcy i turyści.
Arsenał i Teatr Miejski
To jedna z najstarszych instytucji kulturalnych w Europie. Arsenał zbudowano w XVI wieku jako magazyn morski, a w XVII wieku nadbudowano nad nim teatr – dziś znany jako Teatr Miejski Hvaru. Był to pierwszy teatr publiczny na świecie dostępny zarówno dla arystokracji, jak i ludu. Obecnie organizowane są tu koncerty, spektakle i wystawy. Sam budynek stanowi fascynujące połączenie funkcjonalności militarnej i elegancji kulturalnej.
Klasztor Franciszkanów
Znajduje się przy zatoce, w otoczeniu palm i cyprysów. Wybudowany w XV wieku, zachował swój pierwotny charakter kontemplacyjny. Wewnątrz klasztoru znajduje się muzeum z cennymi obrazami, w tym słynny „Ostatnia Wieczerza” przypisywany szkole Leonarda da Vinci, oraz kolekcja monet i ceramiki. Dziedziniec i krużganek to także idealne miejsce na odpoczynek od zgiełku miasta.
Loggia i Wieża Zegarowa
Są to pozostałości dawnego pałacu gubernatora. Loggia pełniła funkcję reprezentacyjną i była świadkiem ważnych wydarzeń w historii Hvaru. Wieża zegarowa, choć dziś nieczynna, wciąż dominuje nad zabudową. Cały kompleks znajduje się w pobliżu placu św. Szczepana i stanowi ważny element miejskiego krajobrazu.
Pakleni Otoci
Archipelag Pakleni Otoci składa się z kilkunastu wysp i wysepek rozciągających się na południe od portu w Hvarze. Słyną z dzikich zatoczek, lasów piniowych, krystalicznie czystej wody i luksusowych plażowych klubów. Najpopularniejsze z nich to Palmižana, Jerolim i Marinkovac. Rejs w okolice Pakleni Otoci to obowiązkowy punkt każdej wizyty – można tam dopłynąć łodzią, kajakiem lub wynająć taksówkę wodną.
Ciekawostki historyczne o Hvarze i Stari Gradzie
Miasta Hvar i Stari Grad, choć dzieli je zaledwie kilkanaście kilometrów, mają zupełnie różne korzenie i historie. Ich przeszłość jest lustrzanym odbiciem tego, czym są dziś: jedno to bastion greckiego dziedzictwa i spokoju, drugie – centrum weneckiego przepychu i handlu.
Stari Grad – śladami starożytnych Greków
Stari Grad został założony w 384 r. p.n.e. przez kolonistów z greckiej wyspy Paros. Pierwotnie nosił nazwę Pharos, a jego lokalizacja – w głębokiej zatoce otoczonej żyzną równiną – była idealna do rozwoju rolnictwa. To właśnie Grecy podzielili teren na regularne działki i wytyczyli system irygacyjny, który do dziś zachował się niemal w niezmienionej formie. Rzymianie kontynuowali rozwój miasta, jednak największy rozkwit Stari Grad przeżywał w czasach średniowiecza, kiedy to miasto było centrum religijnym i administracyjnym wyspy. Petar Hektorović, poeta renesansu, nadał Stari Gradowi wyjątkowy intelektualny klimat, który wyraźnie kontrastuje z nowoczesnym charakterem Hvaru.
Hvar – od portu wojennego do kurortu celebrytów
Miasto Hvar zaczęło odgrywać kluczową rolę dopiero w średniowieczu, kiedy Republika Wenecka uczyniła z niego bazę morską i punkt strategiczny na szlaku handlowym. W XIV i XV wieku Hvar otoczono murami, wzniesiono loggię, pałace i twierdzę, a samo miasto stało się siedzibą biskupstwa. Od XVI wieku działał tu teatr publiczny, co czyniło Hvar jednym z ważniejszych ośrodków kulturalnych Adriatyku. W XX wieku miasto zaczęło przyciągać elitę europejską, a po 2000 roku Hvar zyskał status jednego z najbardziej ekskluzywnych miejsc wypoczynkowych w całym basenie Morza Śródziemnego.
Gdzie taniej? Porównanie cen i kosztów pobytu
Różnice cenowe między Hvarem a Stari Gradem są zauważalne i mogą mieć znaczenie dla wyboru miejsca pobytu. Hvar uchodzi za jedno z najdroższych miast wybrzeża dalmatyńskiego, podczas gdy Stari Grad pozostaje bardziej przyjazny portfelowi, szczególnie poza ścisłym sezonem.
Zakwaterowanie
W Hvarze ceny noclegów w sezonie zaczynają się od ok. 100–120 euro za noc za dwuosobowy pokój w trzygwiazdkowym hotelu. W Starim Gradzie podobny standard można znaleźć już za 60–80 euro. Apartamenty i pensjonaty również są znacznie tańsze w Starim Gradzie.
Restauracje i gastronomia
W Hvarze lunch w przeciętnej restauracji może kosztować od 20 do 40 euro za osobę. W Stari Gradzie za dwudaniowy obiad z winem zapłacisz średnio 15–25 euro. Kawa w Hvarze to często 3–4 euro, w Stari Gradzie – 1,5–2,5 euro.
Transport i dojazd
Większość promów z kontynentu (ze Splitu) zawija do portu w Stari Gradzie, co często czyni go bardziej dostępnym. Dalszy transfer do miasta Hvar kosztuje dodatkowo ok. 6–10 euro autobusem lub więcej taksówką.
Atrakcje i bilety wstępu
Hvar, ze względu na popularność, często wprowadza opłaty za wejście do twierdz czy muzeów (np. 10 euro za fortecę Španjola). W Stari Gradzie większość atrakcji – poza Tvrdaljem – jest dostępna za symboliczną opłatą (2–5 euro) lub bezpłatnie.
Jeśli zależy Ci na spokojnym urlopie w przystępnej cenie, Stari Grad będzie lepszym wyborem. Dla osób, które chcą poczuć puls życia, bawić się i korzystać z luksusów – Hvar spełni wszystkie zachcianki, ale za odpowiednią cenę.
Hvar – plaże
Hvar oferuje różnorodne plaże – od luksusowych klubów z leżakami i drinkami, po dzikie zatoczki dostępne tylko od strony morza. Najpopularniejsze plaże skupiają się wokół miasta, ale warto również wybrać się nieco dalej, by odkryć miejsca mniej zatłoczone, a równie malownicze.
Plaża Bonj 'Les Bains’
To najbardziej prestiżowa plaża w Hvarze, usytuowana tuż przy centrum. Z kamiennymi tarasami, prywatnymi baldachimami i pełną obsługą gastronomiczną, stanowi synonim wakacyjnego luksusu. Idealna dla tych, którzy nie chcą rezygnować z komfortu i miejskiej bliskości.
Plaża Pokonji Dol
Oddalona około 1,5 km od centrum Hvaru, dostępna pieszo lub rowerem. Pokonji Dol to przestronna, żwirowa plaża z widokiem na latarnię morską i krystalicznie czystą wodą. W okolicy znajdują się restauracje i bary. Dobra dla rodzin z dziećmi.
Plaże na Pakleni Otoci
Archipelag Pakleni Otoci oferuje najpiękniejsze kąpieliska w okolicach Hvaru. Na wyspie Jerolim znajdziesz dziką plażę naturystyczną, Palmizana przyciąga miłośników żeglarstwa i designu, a Stipanska znana jest z klubów plażowych. Do każdej z tych wysp można dostać się łodzią w kilka minut.
Plaża Mekicevica
Ukryta w zatoczce, ok. 20 minut spacerem od Hvaru. Brak infrastruktury i brak tłumów czynią to miejsce wyjątkowo atrakcyjnym dla osób szukających ciszy i kontaktu z naturą.
Stari Grad – plaże
Plaże w Starim Gradzie są bardziej kameralne i mniej skomercjalizowane. Idealne dla tych, którzy szukają ciszy, zieleni i autentyczności. Nie znajdziesz tu modnych klubów plażowych, ale za to możesz liczyć na naturalne piękno i śródziemnomorską atmosferę.
Plaża Lanterna
Położona na północnym krańcu Stari Gradu, z widokiem na wybrzeże i zatokę. Charakteryzuje się krystaliczną wodą, żwirkowym podłożem i spokojem. Latarnia morska nadaje temu miejscu romantycznego charakteru.
Plaża Maslinica
Duża plaża żwirowa, otoczona lasem piniowym. Jest tu więcej infrastruktury: bar, leżaki, toalety. Dobra dla rodzin, ze względu na łagodne zejście do morza i zacienione miejsca.
Plaża Banj
Jedna z najbliższych centrum plaż w Stari Gradzie. Idealna na szybki relaks i kąpiel. W sezonie bywa dość popularna, ale poza nim zapewnia spokój i piękne widoki.
Zatoczki w kierunku Basiny i Rudiny
Wędrując lub jadąc rowerem w stronę Basiny i Rudiny, trafisz na szereg małych, skalistych zatoczek, które oferują absolutną prywatność. Idealne dla osób szukających intymnego kontaktu z przyrodą i spokoju z dala od hałasu kurortów.
Hvar noclegi
Miasto Hvar to prawdziwa mekka dla miłośników komfortu, designu i lokalizacji w samym sercu wydarzeń. Z pewnością znajdziesz tu wiele luksusowych i komfortowych noclegów.
Palace Elisabeth Hvar Hotel – The Leading Hotels of the World
Palace Elisabeth Hvar Hotel – The Leading Hotels of the World znajduje się przy głównym placu miasta, z widokiem na port i katedrę. To pierwszy pięciogwiazdkowy hotel na wyspie, mieszczący się w zabytkowym budynku z XVII wieku. Luksusowe pokoje z balkonami, basen, spa oraz doskonała restauracja sprawiają, że to miejsce spełnia oczekiwania najbardziej wymagających gości.
Adriana Hvar Spa Hotel
Adriana Hvar Spa Hotel to nowoczesny hotel położony bezpośrednio nad brzegiem morza, z widokiem na marinę i Stare Miasto. Goście mają do dyspozycji basen infinity na dachu, spa z bogatą ofertą zabiegów i taras śniadaniowy z widokiem na morze. Oceny chwalą zwłaszcza obsługę i śniadania.
Apartments Frane
Obiekt Apartment Frane znajduje się nieco dalej od centrum, w spokojnej części miasta, ale z łatwym dostępem do plaży i starego miasta. Przestronne, klimatyzowane apartamenty z aneksami kuchennymi, idealne na dłuższy pobyt. Oceniane bardzo wysoko za czystość, gościnność właścicieli i stosunek jakości do ceny.
Stari Grad – noclegi
W Starim Gradzie dominują przytulne apartamenty i pensjonaty rodzinne, ale nie brakuje tu również eleganckich obiektów o wysokim standardzie. Miejsce idealne dla osób ceniących spokój, lokalną gościnność i bliskość natury.
PLACES Hvar Hotel by Valamar
Jeśli marzy Ci się nowoczesny hotel w sercu miasta Hvar, który łączy lokalny styl z designerskim sznytem, PLACES Hvar Hotel by Valamar to trafiony wybór. Położony tuż nad brzegiem morza, hotel oferuje minimalistyczne, jasne wnętrza, które zaprojektowano z myślą o młodych duchem podróżnikach. Każdy pokój posiada panoramiczne okna z widokiem na błękit Adriatyku, a na gości czeka nowoczesny basen infinity, taras chilloutowy oraz oferta zajęć typu yoga, SUP czy silent disco. To idealne miejsce, jeśli chcesz połączyć wypoczynek z rytmem wyspy i nowoczesnym podejściem do hotelarstwa.
Maslina Resort
Położony na zboczu wzgórza, zaledwie kilka minut od centrum Stari Gradu, Maslina Resort to synonim luksusu i harmonii z naturą. To pięciogwiazdkowy, ekologiczny resort typu boutique, który słynie z filozofii tzw. mindful luxury. Otoczony gajami oliwnymi i pachnącymi ogrodami ziół, oferuje w pełni przeszklone wille z prywatnymi basenami i panoramicznymi widokami na zatokę. Maslina Resort to także znakomita kuchnia oparta na lokalnych produktach, prywatna plaża, biblioteką z widokiem na morze oraz autorski spa z terapiami inspirowanymi Adriatykiem. To miejsce idealne dla osób szukających ciszy, luksusu i kontaktu z naturą, bez rezygnowania z najwyższych standardów. Doskonały wybór dla par, które cenią sobie prywatność, oraz dla tych, którzy chcą zafundować sobie naprawdę wyjątkowy wypoczynek.
B&B Heritage Villa Apolon
B&B Heritage Villa Apolon to elegancka willa z dziewiętnastego wieku, położona wśród zieleni w pobliżu centrum. Stylowe pokoje z klasycznymi meblami, taras widokowy, serwowane śniadania i atmosfera starej Dalmacji. Wysoka nota za wyjątkowy klimat i dbałość o detale.
Które miasto lepsze na wakacje z dziećmi?
Podróżując z dziećmi, priorytety zmieniają się diametralnie. Nie liczy się już tylko piękna plaża i dobra restauracja, ale też dostępność cienia, bezpieczeństwo, infrastruktura dla rodzin oraz brak tłumów. W tym zestawieniu Stari Grad wypada jako opcja bardziej przyjazna rodzinom.
Stari Grad – spokojnie i bezpiecznie
Stari Grad oferuje znacznie mniej tłumów, hałasu i klubów nocnych, co czyni go idealnym miejscem dla rodzin z dziećmi. Zatoki z łagodnym zejściem do morza, jak Maslinica, pozwalają na bezpieczne kąpiele. Do tego dochodzą także ścieżki rowerowe, zacienione parki, spokojna marina oraz przyjazna lokalna atmosfera. Ponadto większość noclegów to apartamenty z kuchnią i ogródkiem, idealne na rodzinny pobyt.
Hvar – intensywnie i selektywnie
Choć w Hvarze również znajdziesz dobre plaże dla dzieci (np. Pokonji Dol), samo miasto jest znacznie bardziej dynamiczne. Tłumy turystów, hałas i intensywne życie nocne mogą być uciążliwe. Noclegi są niestety droższe, a wiele restauracji nie jest przystosowanych do rodzinnego stylu wypoczynku. Jeśli jednak wybierzesz hotel z dala od centrum i postawisz na spokojniejszą część wyspy, Hvar może również okazać się przyjazny, ale wymaga to większego planowania.
Hvar czy Stari Grad? Werdykt?
Jeśli podróżujesz z małymi dziećmi i zależy Ci na wakacjach w duchu slow travel – Stari Grad będzie wyborem bardziej naturalnym. Hvar polecamy rodzinom z nastolatkami, które szukają większej liczby atrakcji i nie przeszkadza im miejski gwar.
Zobacz także: Promy na Hvar – jak dostać się na wyspę?
Autor: Magdalena Łydka – miłośniczka podróży, szczególnie tych na Bałkany. Copywriterka specjalizująca się w tematyce podróżniczej, która pracę w korporacji zastąpiła tworzeniem stron internetowych i podróżowaniem. Każdą wolną chwilę spędza w podróży z dobrą książką i notesem. Autorka kilku ebooków o Chorwacji, Bałkanach i Półwyspie Apenińskim. Ulubione miejsce do pracy: wyspa Korčula w Chorwacji.
